కలం మారుతోంది.. కాలం మారుతోంది…
కానీ జర్నలిజం విలువలు మారకూడదు!
ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగో స్తంభం.. ప్రజల గొంతుకగా జర్నలిస్టు!
నవంబరు 16: జాతీయ పత్రికా దినోత్సవం ప్రత్యేక కథనం
ఒకప్పుడు వార్త కోసం.. పత్రిక కోసం ఎదురుచూసేవారు.. ఇప్పుడు వార్త చేతిలోని మొబైల్లోకి వచ్చేస్తోంది! నిన్నటి వరకు పత్రికలు, రేడియో, టెలివిజన్దే ఆధిపత్యం. నేడు ఫేస్బుక్, యూట్యూబ్, ఇన్స్టాగ్రామ్, వాట్సాప్, డిజిటల్ మీడియా సమాచార ప్రపంచాన్ని శాసిస్తున్నాయి. వార్తల వేగం పెరిగింది.. వేదికలు మారాయి.. సాంకేతికత కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది. కానీ ఒక్కటే ప్రశ్న.. ఈ మారుతున్న కాలంలో జర్నలిజం తన అసలు విలువలను కాపాడుకుంటోందా?
సమాజంలో ఏం జరుగుతోంది? పాలకులు ఏం చేస్తున్నారు? ప్రజలు ఏం కోరుకుంటున్నారు? వ్యవస్థలో ఎక్కడ లోపాలున్నాయి? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుకుతూ ప్రజలకు వాస్తవాలను అందించేది జర్నలిజం. అధికారాన్ని ప్రశ్నించడం, ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకురావడం, అన్యాయాన్ని ఎదిరించడం జర్నలిస్టు బాధ్యత. అందుకే ప్రజాస్వామ్యానికి జర్నలిజం నాలుగో స్తంభంగా నిలుస్తోంది.
స్వాతంత్య్ర పోరాటం నుంచి డిజిటల్ విప్లవం వరకు!
దేశ స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో పత్రికలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. బ్రిటిష్ పాలకుల అన్యాయాలను ఎండగడుతూ ప్రజల్లో చైతన్యం నింపాయి. స్వాతంత్య్రం అనంతరం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ బలోపేతానికి, సామాజిక మార్పునకు, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారానికి మీడియా తన వంతు కృషి చేసింది.
అవినీతి, అక్రమాలు, కుంభకోణాలు, రైతుల కష్టాలు, కార్మికుల సమస్యలు, మహిళలపై వివక్ష, పేదల హక్కుల ఉల్లంఘనలు.. ఇలా ఎన్నో అంశాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకొచ్చింది. ఒక గ్రామంలోని సమస్యను ప్రభుత్వ పెద్దల దృష్టికి తీసుకెళ్లింది. ఒక సామాన్యుడి ఆవేదనకు అక్షర రూపమిచ్చింది.
దేశ నిర్మాణంలో జర్నలిస్టుల పాత్ర అక్షరాలతో కొలవలేనిది. వారు కేవలం వార్తలు రాయలేదు.. సమాజాన్ని మేల్కొలిపారు.
జర్నలిజం అంటే బ్రేకింగ్ న్యూసా? లేక ప్రజల కోసం ప్రశ్నించే గొంతుకా?
నేడు వార్తల మధ్య పోటీ పెరిగింది. ఎవరు ముందు ప్రసారం చేస్తారు? ఎవరి వార్తకు ఎక్కువ వ్యూస్ వస్తాయి? ఎవరి వీడియో వైరల్ అవుతోంది? అనే పోటీ కనిపిస్తోంది. ఈ క్రమంలో కొన్ని సందర్భాల్లో వార్తలోని వాస్తవం కంటే సంచలనానికి ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
బ్రేకింగ్ న్యూస్ కంటే ప్రజలకు ఉపయోగపడే వార్త ముఖ్యం. వైరల్ వీడియో కంటే వాస్తవాల ఆధారంగా రూపొందించిన కథనం ముఖ్యం. లక్షల వ్యూస్ కంటే ప్రజల విశ్వాసం ముఖ్యం.
జర్నలిస్టు చేయాల్సింది ఒక్కటే.. వార్తను అందించే ముందు నిజానిజాలు నిర్ధారించుకోవాలి. రాజకీయ, ఆర్థిక ఒత్తిళ్లకు లొంగకూడదు. కుల, మత, ప్రాంతీయ విద్వేషాలకు తావివ్వకూడదు. తప్పును ప్రశ్నించాలి.. మంచిని అభినందించాలి. వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసే తప్పుడు ప్రచారాలకు దూరంగా ఉండాలి.
వార్త వేగంగా వెళ్లాలి.. కానీ నిజం వెనుకబడకూడదు…
దేశసేవలో జర్నలిస్టు పాత్ర.. కనిపించని సామాజిక సేవ!
దేశసేవ అంటే సరిహద్దుల్లో సైనికుడిగా పోరాడటమే కాదు. ప్రజల సమస్యల పరిష్కారం కోసం పనిచేయడం కూడా దేశసేవే. రైతు కష్టాన్ని ప్రభుత్వానికి తెలియజేయడం, పేదవాడికి అందని సంక్షేమ పథకాన్ని ప్రశ్నించడం, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో వైద్య సదుపాయాల లోపాలను బయటపెట్టడం, పాఠశాలల దుస్థితిని వెలుగులోకి తేవడం.. ఇవన్నీ సమాజ సేవలో భాగమే.
ఒక వార్తతో అధికార యంత్రాంగం స్పందించవచ్చు. ఒక కథనంతో ఒక గ్రామానికి రహదారి రావచ్చు. ఒక పరిశోధనాత్మక కథనంతో అక్రమాలు బయటపడవచ్చు. ఒక సామాజిక సమస్యపై నిరంతర కథనాలతో ప్రభుత్వ విధానాల్లో మార్పు రావచ్చు.
అందుకే జర్నలిస్టు కేవలం సమాచారాన్ని అందించే వ్యక్తి కాదు.. సమాజ మార్పులో భాగస్వామి.
జర్నలిస్టులకు ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?
ప్రభుత్వం జర్నలిస్టుల నుంచి కేవలం వార్తల ప్రచారాన్ని ఆశించకూడదు. వారు స్వేచ్ఛగా, నిర్భయంగా పనిచేసే వాతావరణాన్ని కల్పించాలి.
- జర్నలిస్టులపై దాడులు, బెదిరింపులను అరికట్టాలి.
అర్హులైన జర్నలిస్టులకు ఆరోగ్య, ప్రమాద బీమా కల్పించాలి.
చిన్న పత్రికలు, గ్రామీణ విలేకరులకు ప్రోత్సాహం అందించాలి.
తగిన వేతనాలు, ఉద్యోగ భద్రత కోసం చర్యలు తీసుకోవాలి.
ప్రభుత్వ సమాచారాన్ని పారదర్శకంగా అందుబాటులో ఉంచాలి.
జర్నలిస్టుల సంక్షేమానికి ప్రత్యేక చర్యలు చేపట్టాలి.
ప్రభుత్వాలను ప్రశ్నించే మీడియాను శత్రువుగా చూడకూడదు. విమర్శను ప్రజాస్వామ్యానికి బలంగా భావించాలి. ఎందుకంటే ప్రశ్నించే గొంతుకలు ఉన్నప్పుడే పాలనలో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది.
ప్రజలు జర్నలిస్టులకు అండగా ఉండాలి!
జర్నలిస్టులకు ప్రభుత్వం ఎంత అవసరమో.. ప్రజల సహకారం కూడా అంతే అవసరం. ప్రజల సమస్యలే వార్తలకు మూలం. ప్రజలు వాస్తవ సమాచారాన్ని అందించాలి. తప్పులను ఆధారాలతో ప్రశ్నించాలి. నిజాయితీగా పనిచేసే జర్నలిస్టులను ప్రోత్సహించాలి.
తమకు అనుకూలమైన వార్త వస్తే ప్రశంసించడం.. వ్యతిరేక వార్త వస్తే జర్నలిస్టును వ్యక్తిగతంగా దూషించడం సరైన పద్ధతి కాదు.
ముఖ్యంగా గ్రామీణ విలేకరుల పరిస్థితిని సమాజం గుర్తించాలి. తక్కువ ఆదాయం, అధిక పని ఒత్తిడి, ప్రయాణ ఖర్చులు, స్థానిక రాజకీయ ఒత్తిళ్ల మధ్య వారు పనిచేస్తున్నారు. వారి వృత్తి గౌరవాన్ని కాపాడటం సమాజ బాధ్యత.
ఏఐ యుగంలో జర్నలిజం భవిష్యత్తు ఏమిటి?
నేడు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మీడియా రంగంలోకి ప్రవేశించింది. వార్తల సేకరణ నుంచి అనువాదం, వీడియో ఎడిటింగ్, డేటా విశ్లేషణ వరకు అనేక పనుల్లో సాంకేతికత సహకరిస్తోంది. డిజిటల్ మీడియా, యూట్యూబ్ ఛానళ్లు, పాడ్కాస్ట్లు, సోషల్ మీడియా వేదికలు కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయి.
రేపటి జర్నలిస్టుకు వార్త రాయడం ఒక్కటే సరిపోదు. డిజిటల్ పరిజ్ఞానం, వీడియో జర్నలిజం, డేటా విశ్లేషణ, సోషల్ మీడియా నిర్వహణ, ఫ్యాక్ట్ చెకింగ్ వంటి నైపుణ్యాలు అవసరం.
అదే సమయంలో డీప్ఫేక్ వీడియోలు, నకిలీ ఫొటోలు, తప్పుడు సమాచారం, ఏఐ ఆధారిత ప్రచారాలు కొత్త సవాళ్లుగా మారుతున్నాయి. సాంకేతికతను ఉపయోగించుకోవాలి.. కానీ దానికి బానిస కాకూడదు.
ఏఐ వార్తలు తయారు చేయగలదు.. కానీ వార్త వెనుక ఉన్న మనిషి ఆవేదనను అర్థం చేసుకోవడానికి జర్నలిస్టు మానవీయ దృక్పథమే ముఖ్యం!
మీడియా సంస్థలూ.. ఒక్కసారి ఆలోచించండి!
జర్నలిస్టుల శ్రమతోనే మీడియా సంస్థలకు గుర్తింపు వస్తుంది. కానీ వారికి తగిన వేతనాలు, ఉద్యోగ భద్రత, వృత్తి స్వేచ్ఛ అందుతున్నాయా? అనే ప్రశ్నకు యాజమాన్యాలు సమాధానం చెప్పుకోవాలి.
పెట్టుబడిదారుల ప్రయోజనాలా? రాజకీయ ఒత్తిళ్లా? ప్రకటనల ఆదాయమా? ప్రజా ప్రయోజనాలా? అనే ప్రశ్నలు నేడు మీడియా విశ్వసనీయతకు సవాలుగా మారుతున్నాయి.
మీడియా సంస్థలు వ్యాపార సంస్థలుగా ఎదగడంలో తప్పులేదు. కానీ వార్తల విశ్వసనీయతను వ్యాపార ప్రయోజనాలకు బలి చేయకూడదు. జర్నలిస్టులను కేవలం కంటెంట్ తయారీదారులుగా చూడకూడదు. వారి ఆలోచనలకు, అభిప్రాయాలకు, సంపాదకీయ స్వేచ్ఛకు గౌరవం ఇవ్వాలి.
కలం అమ్ముడుపోకూడదు.. గొంతు మూగబోకూడదు!
జాతీయ పత్రికా దినోత్సవం అంటే కేవలం శుభాకాంక్షలు చెప్పుకునే సందర్భం కాదు. జర్నలిజం విలువలను గుర్తుచేసుకునే రోజు. మన వృత్తి బాధ్యతలను సమీక్షించుకునే రోజు. సమాజం పట్ల మనకున్న నిబద్ధతను మరోసారి చాటుకునే రోజు.
కాలం మారవచ్చు.. వార్తా మాధ్యమాలు మారవచ్చు.. సాంకేతికత కొత్త రూపాలు సంతరించుకోవచ్చు. కానీ జర్నలిజం ప్రాథమిక లక్ష్యం మాత్రం మారకూడదు. అది ప్రజల పక్షాన నిలబడాలి. అధికారాన్ని ప్రశ్నించాలి. సమాజానికి దిశానిర్దేశం చేయాలి.
కలం అమ్ముడుపోకూడదు.. అక్షరం అవినీతికి తలవంచకూడదు.. వార్త వాస్తవాన్ని వదలకూడదు.. జర్నలిస్టు ప్రజల నమ్మకాన్ని కోల్పోకూడదు!
ఎందుకంటే.. ప్రజాస్వామ్యానికి బలం ప్రజలే అయితే.. ఆ ప్రజల గొంతుకకు అక్షర రూపం ఇచ్చేది జర్నలిజం!
వృత్తి గౌరవాన్ని కాపాడుతూ.. ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణలో నిరంతరం శ్రమిస్తున్న జర్నలిస్టు మిత్రులందరికీ జాతీయ పత్రికా దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు!
– ఒక పాత్రికేయుడిగా.. జర్నలిజం విలువలను విశ్వసిస్తూ..
ఎస్.వి.రమణా చార్య, హైదరాబాద్
సెల్: 98498 87086
Also Read: ఈ స్ట్ హిమాలయాల్లో 5 కొత్త కప్పలు!
